Haber, Sadık AYDIN
Sosyal güvenliğin bireyleri yaşlılık, hastalık, işsizlik ve iş kazası gibi risklere karşı koruyan hayati bir sistem olduğunu vurgulayan Akbay, “Bu sistemin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesinin temel şartı kayıtlı istihdamdır. Çalışanların sigortalı yapılması hem çalışan açısından bir hak hem de işveren açısından yerine getirilmesi gereken yasal bir yükümlülüktür” dedi.
KAYITLI İSTİHDAM ÇALIŞANLARIN HAKLARINI KORUR
Kayıt dışı istihdamın; çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) hiç bildirilmemesi veya çalışma günleri ile prime esas kazançlarının eksik gösterilmesi şeklinde ortaya çıktığını belirten Akbay, şu ifadeleri kullandı: “Kayıt dışı çalışanlar; iş kazası veya meslek hastalığı halinde sağlanan haklardan mahrum kaldıkları gibi kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, haftalık izin ve doğum izni gibi temel haklardan da yararlanamamaktadır. Bu nedenle kayıtlı çalışmak, çalışanlarımızın hem bugününü hem de geleceğini güvence altına almak adına büyük önem taşımaktadır.”
İŞVERENLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMESİ KRİTİK ÖNEMDE
İşverenlerin, çalışanlarının sigortalarını ve kazançlarını doğru bildirmeleri gerektiğini ifade eden Akbay, kayıt dışı çalışmanın yalnızca çalışanlar için değil işverenler için de ciddi riskler oluşturduğunu belirtti. Akbay, iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında adli ve idari sorumlulukların doğabileceğine, ayrıca kayıt dışı istihdamın haksız rekabete yol açarak piyasa dengesini bozduğuna dikkat çekti.
İSTİHDAM TEŞVİKLERİ VE YABANCI ÇALIŞAN UYARISI
Devletin sağladığı istihdam teşviklerinden yararlanmak için kayıtlı çalışmanın şart olduğunu hatırlatan Akbay, “Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sunulan prim indirimi ve teşvik uygulamalarından faydalanmak isteyen işyerlerinin kesinlikle kayıt dışı işçi çalıştırmaması gerekmektedir” dedi.
Yabancı uyruklu çalışanlar konusuna da değinen Akbay, yabancıların çalışmaya başlamadan önce mutlaka çalışma izninin alınması ve yasal süreçlere uygun şekilde istihdam edilmeleri gerektiğini vurguladı.
KAYIT DIŞI İSTİHDAMA AĞIR YAPTIRIMLAR
Kayıt dışı istihdamın tespiti halinde uygulanacak idari yaptırımlara değinen İl Müdürü Akbay, işverenlerin sadece idari para cezasıyla karşılaşmadığını belirterek süreçle ilgili şu bilgileri verdi: Geçmiş Dönem Primleri ve Cezalar: Kayıt dışı çalıştırılan dönemlere ait primler, gecikme cezası ve faiziyle birlikte tahsil edilir. Teşviklerin Dondurulması: Kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen işletmelerin sigorta prim teşvikleri durdurulur; hibe ve kredi avantajlarından yararlanma imkânları ortadan kalkar. Hukuki Sorumluluk: Yaşanabilecek iş kazası veya meslek hastalıklarında işverenler için idari ve adli süreçler başlatılır.
SİGORTALILIK DURUMUNUZU E-DEVLET’TEN KONTROL EDİN
Çalışanların kendi sigortalılık durumlarını düzenli olarak takip etmeleri gerektiğini hatırlatan Akbay, vatandaşların sigorta gün ve kazanç bilgilerini e-Devlet üzerinden kontrol edebileceklerini belirtti.
Bir hak kaybı veya kayıt dışı çalışma şüphesi duyan vatandaşların ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ne, Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüklerine veya CİMER üzerinden başvuruda bulunabileceklerini ifade etti.
BİLİNÇLENDİRME VE RİSK ODAKLI DENETİM
Mücadelenin sadece denetimlerden ibaret olmadığını; rehberlik, bilgilendirme ve kurumlar arası veri paylaşımına dayalı risk odaklı denetim modellerinin de devreye sokulduğunu belirten Akbay, sözlerini şöyle tamamladı: “Amacımız yalnızca yaptırım uygulamak değil; çalışanlarımızın haklarını bilmesini, işverenlerimizin yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmesini ve kayıtlı istihdamın yaygınlaşmasını sağlamaktır. Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği hepimizin ortak sorumluluğudur. Sigorta ile iş güvende, işçi güvende, gelecek güvende.”
